Przejdź do treści
Menu

Naruszenie praw pacjenta

Zagadnienia związane z ochroną praw pacjenta w dzisiejszej, niewątpliwie trudnej codzienności w służbie zdrowia mają coraz większe znaczenie. Stresująca sytuacja, w jakiej często znajduje się pacjent skupiony na ratowaniu swojego zdrowia nie zawsze sprzyja obiektywnej ocenie, czy podczas leczenia nie doszło do naruszenia jego praw jako pacjenta. Warto więc się nad tym zagadnieniem zastanowić, tym bardziej, iż w polskim porządku prawnym prawa pacjenta są chronione coraz skuteczniej i efektywniej.

Katalog praw gwarantowanych pacjentowi został szczegółowo uregulowany w ustawie z dnia 6 listopada 2008 roku o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz.U. 2016, poz. 186) i obejmuje m.in. prawo do świadczeń zdrowotnych, prawo do informacji, prawo do tajemnicy związanej ze stanem zdrowia, prawo do wyrażenia zgody na udzielenie świadczeń zdrowotnych, prawo do poszanowania intymności i godności pacjenta czy też prawo do dokumentacji medycznej.

Podmiotami zobowiązanymi do przestrzegania praw pacjenta są przede wszystkim podmioty udzielające świadczeń zdrowotnych, osoby wykonujące zawód medyczny, bądź też uczestniczące w udzielaniu świadczeń zdrowotnych, ale także Narodowy Fundusz Zdrowia. Pacjentowi, który uzna, że doszło do naruszenia jego praw, ustawodawca zagwarantował możliwość skutecznego sądowego ubiegania się o uzyskanie zadośćuczynienia pieniężnego.

Wspomniana ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta w art. 4 ust. 1 stanowi, iż w razie zawinionego naruszenia praw pacjenta, pacjent może wystąpić do sądu z roszczeniem o zasądzenie zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę na podstawie art. 448 k.c.

Przytoczony przepis art. 4 ust. 1 ustawy ma dla pacjenta ma istotne znaczenie, ponieważ wskazuje expressis verbis te naruszenia praw pacjenta, które przesądzają o naruszeniu dobra osobistego. W związku z tym pokrzywdzony (pacjent) nie musi udowadniać, że doszło do naruszenia prawnie chronionego dobra pacjenta – wystarczy wskazać konkretne naruszenie praw pacjenta (wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 27 listopada 2014 roku I ACa 745/14). W podobny sposób wypowiedział się Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyroku z dnia 28 kwietnia 2015 roku (I ACa 916/14) orzekając, iż roszczenie o zapłatę zadośćuczynienia z tytułu naruszenia praw pacjenta dochodzone na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta przysługuje poszkodowanemu pacjentowi z samego faktu naruszenia jego praw jako pacjenta, a przyznawane zadośćuczynienie ma stanowić kompensatę krzywdy z tytułu naruszenia dóbr osobistych. Tak więc kryteria przyznania zadośćuczynienia pieniężnego za naruszenie praw pacjenta na podstawie ust. 1 art. 4 omawianej ustawy są zdecydowanie mniej rygorystyczne - wystarczy że doszło w sposób zawiniony do naruszenia praw pacjenta, a nie musi on udowadniać powstania szkody na osobie.

Trzeba jednak pamiętać, iż ustawodawca w ust. 3 art. 4 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta wyłączył możliwość dochodzenia zadośćuczynienia pieniężnego za zawinione naruszenie prawa pacjenta do dostępu do dokumentacji medycznej dotyczącej jego stanu zdrowia, prawa do informacji o rodzaju i zakresie świadczeń zdrowotnych udzielanych przez podmioty udzielające świadczeń zdrowotnych, zgłaszania działań niepożądanych produktów leczniczych i przechowywania rzeczy wartościowych w depozycie podmiotu leczniczego.

Wróć do listy artykułów